Het Nederlandse energiesysteem bevat een groot aandeel hernieuwbare energie, met name uit wind en zon. Door deze sterke groei van duurzame opwekking schommelen elektriciteitsprijzen gedurende de dag steeds vaker. Het weer en veranderende vraagpatronen spelen hierbij een belangrijke rol.
In een markt met zulke sterke prijsschommelingen vervullen batterijen een sleutelrol. Door elektriciteit op te slaan bij lage prijzen en terug te leveren wanneer de vraag piekt, benutten batterijopslagsystemen de volatiliteit van de markt als een kans, en dragen ze tegelijk bij aan een stabieler en efficiënter elektriciteitsnet.
Energie-arbitrage (laag inkopen, hoog verkopen)
De meest eenvoudige manier waarop een batterij geld kan verdienen in Nederland is energie-arbitrage: elektriciteit inkopen wanneer de prijs laag is en verkopen wanneer die hoger ligt.
In de Nederlandse markt veranderen elektriciteitsprijzen elk uur ’s. Laat in de nacht en vroeg in de ochtend ligt de stroomprijs doorgaans aan de lage kant, omdat zowel de industriële als huishoudelijke vraag dan beperkt is.Tijdens zeer zonnige of winderige momenten kunnen prijzen ook dalen, doordat er veel hernieuwbare energie beschikbaar is. In de avond, wanneer mensen thuiskomen en meer elektriciteit gebruiken, stijgt de vraag en daarmee vaak ook de prijs.
Een batterij kan in zulke uren opladen wanneer de prijs laag is en ontladen wanneer de prijs hoger is. Het verdienmodel hangt hierbij af van het prijsverschil tussen deze momenten. In Nederland zijn de prijsschommelingen vaak groot genoeg om dit interessant te maken, maar het vereist wel slimme timing en goede operationele strategieën.
Frequentieregeling en andere netdiensten
Het elektriciteitsnet moet continu in balans blijven. Vraag en aanbod moeten op elk moment gelijk zijn. Wanneer er te veel of te weinig elektriciteit op het net is, verandert de frequentie van het systeem.
Netbeheerders betalen partijen die helpen om het elektriciteitssysteem stabiel te houden. Batterijen zijn hier bijzonder geschikt voor, omdat ze vrijwel direct kunnen reageren. Ze kunnen overtollige elektriciteit opnemen wanneer er een overschot is, of juist energie leveren wanneer er een tekort ontstaat.
In dit geval verdient een batterij geld door beschikbaar te zijn en te reageren wanneer dat nodig is. In vergelijking met energiehandel kan dit type inkomsten vaak stabieler en voorspelbaarder zijn.
De onbalansmarkt
De onbalansmarkt speelt een belangrijke rol in het Nederlandse elektriciteitssysteem. Producenten en leveranciers van elektriciteit maken vooraf een planning voor hun productie of afname. Wanneer de werkelijkheid afwijkt van die planning, ontstaan en onbalanskosten.
De prijzen in deze markt kunnen soms sterk oplopen. Batterijen kunnen hierop inspelen doordat ze snel kunnen reageren en helpen om het systeem weer in balans te brengen. Wanneer de prijzen hoog zijn, kan een batterij energie leveren en zo extra inkomsten genereren.
Tegelijkertijd is dit geen eenvoudige markt. Prijzen veranderen snel en zijn lastig te voorspellen. Het kan zeer winstgevend zijn, maar vraagt ervaring en een geavanceerde aansturingssysteem (EMS).
Peak shaving en verlaging van netkosten
Voor veel bedrijven in Nederland worden netkosten steeds belangrijker. Bedrijven betalen namelijk niet alleen voor de hoeveelheid energie die ze gebruiken, maar ook voor hun maximale piekvermogen.
Een korte periode van hoge elektriciteitsvraag kan al leiden tot hogere jaarlijkse netkosten.
Een batterij kan helpen om deze pieken op te vangen door tijdelijk elektriciteit te leveren wanneer het verbruik hoog is. Hierdoor wordt het maximale vermogen dat van het net wordt gevraagd verlaagd. Het resultaat: lagere netkosten.
In dit geval zit de waarde van de batterij dus vooral in kostenbesparing, en niet zozeer in handel op de energiemarkt.
Integratie van hernieuwbare energie en optimalisatie van PPA’s
Nederland heeft een groot aantal zonneparken en windprojecten. Er zijn momenten waarop de productie hoog is terwijl de vraag laag blijft. In zulke situaties kunnen elektriciteitsprijzen sterk dalen, soms zelfs tot onder nul.
Zonder opslag heeft een deel van deze energie dan weinig economische waarde. Een batterij kan elektriciteit opslaan tijdens deze lage prijsuren en later verkopen wanneer de vraag stijgt.
Hierdoor verbetert de businesscase van duurzame energieprojecten en worden ze minder gevoelig voor periodes met lage prijzen.
Revenue stacking: meerdere strategieën combineren
In de praktijk gebruiken de meeste batterijprojecten in Nederland niet slechts één inkomstenbron. Vertrouwen op één markt is vaak risicovol.
Operators combineren daarom verschillende strategieën, zoals energiehandel, netdiensten en kansen op de onbalansmarkt, afhankelijk van de marktomstandigheden. Door meerdere inkomstenstromen te combineren wordt het risico gespreid en kan de batterij efficiënter worden ingezet.
Juist deze flexibiliteit is een belangrijke reden waarom batterijopslag steeds meer aandacht krijgt in de Nederlandse energiemarkt.
Haal meer waarde uit flexibiliteit met COSMOS EMS
Of het doel nu energiehandel is, het leveren van netdiensten, het verminderen van piekbelasting of het optimaliseren van hernieuwbare energieprojecten: de echte waarde van een batterij zit in slimme en dynamische aansturing.
Met COSMOS EMS bepaalt u zelf op welke markten u actief wilt zijn, terwijl het platform de optimalisatie verzorgt. Van realtime aansturing tot het combineren van verschillende inkomstenstromen: COSMOS helpt u om het volledige potentieel van uw batterijopslag te benutten.
Wilt u flexibiliteit omzetten in prestaties?
Neem contact met ons op en ontdek hoe COSMOS uw energiestrategie kan versterken.

